(Note to non-Visayans and people who do not understand Cebuano: The following post is entirely in Cebuano, aimed only at those who can comprehend the language. There will be no translations offered; however, you may find a friend to translate for you if you are interested. Heaven knows there are enough of us around, no matter where you may be.)

Dunay nag comment diri sa akong blog nga mi-ingon nga morag dili daw ko pureblooded nga Cebuana, ug gi-apil pa jud niya ang tibuok nasud, Filipina. Mao ni ang akong ikatubag sa iyaha, sa walay hinagitay, sa inexplikaray lang.


Dear Dodong Cooloperator (abi nakog Call Center agent ka pero pwede man sad nga tig hagpat ka ug kulo, as in Kulo-perator, joke joke lang),

Taym sa ha …

Una sa tanan ato daw i-define unsay imong pasabot sa “mixed”. Mixed nuts? Salad mix? Mixed up, brownie mix, shake and bake, ready mix?

Pero sa tinuoray nga inistoryahay, unsa may nakapaingon sa imoha nga “mixed” ko? Mora ba na ug bull dog nga gi breed ug mastiff mao nahimong bull mastiff? Mixed breed kunuhay ba.

Sa walay pangilad, ang akong lolo nag gikan sa Manduriao, Iloilo. Ang akong lola gikan pud ug Iloilo pero wala ko kabalo kung didto sila daan nagkauyab. Ang akong amahan sa Manila na natawo kay nanimpalad man si Lolo ug Lola diri. Sa Manila pud ko natawo, pero kapin sa beinte (baynti) ka tuig ko nagpuyo sa Cebu, mao na nahiimo na jud kong Cebuana. Naghisgut man ko ana sa akong post, basin wala lang nimo mabasahan kaayo. Tungod kay ang akong mga apuhan mga Ilonggo man (bisan tuod ako dili makahambal sa Ilonggo bala), ug dugay ko nagpuyo sa Cebu (honorary Mandauehanon ug Oponganon baya ko), nag-ila ko sa akong kaugalingon nga Cebuana ug Bisdak Gayud.

Pero balik daw ta anang imong gi-ingon sa akoa nga “mixed” kay na-intriga baya ko ana.

Unsa may pasabot sa “mixed” — dili pure nga Bisdak/Cebuana?

Kay unsa man diay ang ilhanan sa “pure-blooded” nga Cebuana? Pareha ba na sa ug mo-ingon ta ug pure-blooded nga Amerikano, ang atong pasabot kay ang mga Native Americans nga karon nabutang nalang sa mga reservation ug igo nalang mailhan sa mga salida sama sa “Dances with Wolves”? Kana diayng nahimo, natawo, nidako, niiskwela, naminyo, nanganak, nangapo (not necessarily in that order) sa Cebu, dili diay na maingon nga pure nga Cebuana?

Duna baya’y mga kaila nako diri sa Manila nga mga batan-on. Gika’g Cagayan, gika’g Davao, gika’g Maguikay Mandaue City. Ug sa lain-lain pang dapit sa Kabisayn-an ug Kamindanawan. Naila-ila nako sila atong bag-o pa silang abot diris Manila. Natural, mga bisdak pa jung dako. Apan molabay lang ang pipila ka bulan, magkita mig usab, Tagalogon naman kos mga kanahan?! Maglagot raba jud ko ana kay maayo unta ug nagtinagalog ko nila, nga wa ra ba jud. Kamustahon nako sila ug Binsaya, nag tuo ko nga tubagon kog Binisaya pud. Tubagon bitaw kog tinagalog nga naay pwerting pinapaka nga “eh”. Matay day, unsa mana nga “eh”, ehng humok o ehng gahi?

Kinsa namay pure nga Bisaya nato ani karon?

Pastilan intawon dong. Wala ko kabalo ug ma-lain ba ko, o mainsultuhan. Ang akong nahibaw-ang pure nga Cebuano, labi na sa karong mga panahuna, dili ang hitsura maoy ilhanan sa pagka-pure nga Cebuano. Ug i-apil nalang nato ang tibuok Kabisayn-an ug Kamindanawan, Bisdak.

Kay dili man pud sa hitsuraay magdaog ang Binisdakay. Labi nag dili pud sa sinumbagay ug pasumbingay. Sa tinuoray lang, sa kinsasingkasing nga pag-ila sa atong kaugalingon nga Cebuano/Bisdak makita ug matagamtam ang tinuod nga pagka Bisaya.

Mao ni nga ga-ila ko sa akong kaugalingon nga usa ka Cebuana. Pure ug kinsasing-kasing nga Cebuana.

Kinasing-kasingly yours,
Bambit

p.s. Duna koy ig-agaw nga babaye nga naminyo ug taga India. Sa ato pa, ang mga anak nila, mga mestiza Pinay/Indian. Dili kanang Indian nga Amerkano ha. Kanang Indian nga taga India, ug dili pud siya Bombay kay taga Madras man siya. Pero balik tas akong ig-agaw. Malain baya siya anang naay mangutana sa iya (ug sa Tinagalog pa) “anong lahi ba yang mga anak mo?” Matod pas akong ig-agaw, “Unsay pagtuo nilas akong mga anak, itoy?”

Mixed Nuts?

Post navigation


6 thoughts on “Mixed Nuts?

  1. Maayong Buntag Ate Bambit,

    Hahahahaahahahaha… nagsaylo na ang akong tingsi sa akong alimpo nagbasa ani nga post. nagwangsa na ko diri.. o cge, sugdan nako ang akong pag-esplika mahitungod sa akong nabutang sa imong comment box nga “mixed”.

    sa una nakong tan-aw sa imong hulagway (post: blast from the past) sa dihang usa pa ka ka-bibo nga bata, nisantok sa akong huna-huna nga naa kay dugong banyaga (dili banyaga nga salbahis ha? manghinaw lang ko daan hehehe) nga naglatay-latay sa imong kaugatan. mura ba’g naa kay dugo nga amerikanhon, franciskano, britano, espanyol (og uban pang mala’ng mananap hehehe) nga nakigtigi sa usa ka dugong pilipinhon aron maumol ang usa ka mala-anghel, mala-dyosa og mala-engkantadang binuhat. og wala ko’y nakit-ang rason nga magtuboy kanimo sa kasuko o mainsulto mahitungod sa pulong nga “mixed” tungod kay wala koy negatibong intensyon sa dihang gikulit nako kining pulonga.

    ate bambit, kung asa man gani kang suok sa kalibotan karon, hinaot nga imong nasabtan ang akong hamubo nga pulong sa pagpasabot og pasayloa ko kung negatibo ang mensahe nga nikutkot sa imong alimpatakan mahitungod sa akong nalatid nga pulong. usa lang kini ka bunga sa udlot og linghod nga naglatagaw og nagdamuraw nga ilusyon niining tagsulat.

    salamat pud diay nga imo kong gipadayon niining imong payag sa kawanangan og hinaot nga dili nimo ihikaw kanako ang imong kinasing-kasing nga pasaylo og pagsabot sa linghod nakong huna-huna. siguro, daghan pa kaayo ko’g kan-on nga bugas aron malumpag kining sindikato nga imong gihuptan hehehehehehe. bitaw oi, sa dili pa mayabag ang imong utok tungod sa akong kabuangon, manamilit na ko og magpasalamat. maayong adlaw og hinaot nga padayon ta’ng malipayon taliwala sa mga problema nga atong sagubangon matag-adlaw og hinaot sab unta nga IYA tang hatagan og igong kaisog og katakos sa atong pakigtigi sa mga hagit sa kinabuhi..

  2. walang kwenta yung comment ko pero nag-aaral kasi akong mag-bisaya kasi dire na ko sa davao nag-uli (shucks, that sounds ridiculous). anyway, my favorite word is kasing-kasing and your closing made me laugh so much. hehehe. our favorite sentence is ‘gini-ugma kita gikan sa kong kasing-kasing luyo sa tutuy.’

  3. Cooloperator: gipasaylo tika sa ngalan sa United Nations. Bitaw dodong, pasagdahi nalang ning tigulang nga panagsa nalang pud magkaras-karas aning blog. Nalingaw pud baya kog suroy sa imong blog kay kugihan kaayo ka magsulat (morag ako sa unang panahon).

    yeni: good girl, asta imong biology sakto jud kay tuod mao bitaw nay location sa kasing-kasing. Pero maglibog bitaw ko usahay no kay ang binisaya sa “turumpo” kon “top” nga dulaan sa iningglis kay “kasing” man pud. So ang kasing-kasing, maliit na turumpo? It looks like you’re having a lot of fun learning the language—I had to struggle for the first two years that I was learning. In high school my classmates called me “kinseng mani” because of the way I said “who is this” in Cebuano. Nakat-on jud ko kay kada udto adto ko mo tambay sa kiliran ni Manang Teria nga maoy tig atiman namo, samtang naminaw siya sa mga drama sa DYRB ug DYHP (depende sa tulumanon). Nakat-on kog binisaya pinaagi sa pagpaminaw sa “Handumanan sa Usa Ka Awit” ug “Verboten”.

  4. gud morning ate Bamz,

    hahahaha “verboten”? hhhhmmmmm…. moligoy nlng sad bya ko sauna para lang makapaminaw sa verboten hahahahaha….. palautog man sad diay haharaahrarharharhar…

    yen, siguro sa sunod buwan o karong buwana moadto ko sa cagayan de oro…og kung makalugar makalahos sad ko sa davao, naa ko’y auntie didto…og basin makalugar sad tang duha bah hahahahahaha… bahala’g dili kinasing-kasing ang importante naay tutuy harharharharhar

Comments are closed.